Kategori: Makaleler

İnsan davranışlarını gözlemlerken en çok dikkat çeken şeylerden biri, en basit görünen kararların bile aslında ne kadar katmanlı zihinsel süreçlere dayandığıdır. Günlük hayatta araba kullanırken alınan kararlar, çoğu zaman otomatikleşmiş gibi görünür; fakat o otomatikliğin altında hızla işleyen bilişsel hesaplar, duygusal dalgalanmalar ve sosyal normların sessiz baskısı vardır. “Kırmızı ışık ihlali kaç TL?” sorusu ilk bakışta tamamen hukuki ve teknik bir merak gibi görünür. Ancak bu sorunun kendisi bile, insanın risk algısı, kurallarla ilişkisi ve anlık karar mekanizmaları hakkında çok daha derin bir psikolojik pencere açar. Çünkü mesele yalnızca ceza miktarı değildir; o cezaya rağmen neden bazı insanların kırmızı ışıkta…

24 Kasım’da Ne Olmuştur? Tarihin Katmanları Arasında Bir Yolculuk Geçmişi anlamanın bugünü yorumlamadaki rolü, yalnızca kronolojik bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda bugünün siyasal ve toplumsal kodlarını çözebilmek için zorunlu bir düşünsel araçtır. 24 Kasım tarihi, farklı yüzyıllarda birbirinden bağımsız gibi görünen olayların, insanlık tarihinin kırılma noktalarını nasıl bir araya getirdiğini gösteren çarpıcı bir örnek sunar. Bu tarih, tek bir olayın değil; bilimsel devrimlerden siyasal krizlere, eğitim tarihinden antropolojik keşiflere uzanan çok katmanlı bir hafıza alanıdır. Kronolojik bir okuma, bu katmanları görünür kılar ve bağlamsal analiz sayesinde geçmişin bugüne nasıl sızdığını anlamamıza yardımcı olur. 19. Yüzyıl: Bilimsel Devrimin Sessiz Eşiği…

Kaç His Vardır? Siyaset Bilimi Perspektifinden Duyguların İktidarı Fule ailesiyle birlikte bugün Kaç his vardır başlığını en temel noktalarından ele alıyoruz. İnsan deneyimini anlamaya çalışırken en zor sorulardan biri, belki de en basit gibi görünenidir: kaç his vardır? Bu soru genellikle psikoloji, nörobilim veya felsefe alanlarına bırakılır. Ancak duyguların yalnızca bireysel deneyimler olmadığı, aynı zamanda toplumsal düzeni şekillendiren güç ilişkilerinin bir parçası olduğu düşünüldüğünde, mesele siyaset biliminin de merkezine yerleşir. Çünkü hisler yalnızca hissedilen şeyler değildir; aynı zamanda yönetilen, yönlendirilen ve bazen de üretilen siyasal olgulardır. Korku, umut, öfke, güven, aidiyet gibi duygular; iktidarların meşruiyet inşasında, kurumların işleyişinde ve yurttaşlığın…

Gündelik Bir Sorudan Toplumsal Yapıya: “Kabak çorbası bebeğe gaz yapar mı?” Üzerine Bir Düşünme Denemesi Kabak çorbası bebeğe gaz yapar mı üzerine hazırlanmış bu rehberde Fule olarak işin özünü net biçimde aktarıyoruz. Bazen en sıradan görünen sorular, insan hayatının en karmaşık katmanlarını açar. “Kabak çorbası bebeğe gaz yapar mı?” gibi bir cümle, ilk bakışta yalnızca beslenme ve bebek sağlığıyla ilgili teknik bir merak gibi durur. Oysa bu tür soruların arkasında, bakım emeğinin nasıl paylaşıldığına, bilgiye kimlerin eriştiğine, doğru kabul edilenin nasıl üretildiğine ve gündelik hayatın nasıl düzenlendiğine dair çok daha geniş bir toplumsal örgü gizlidir. Bir bebeğin beslenmesi üzerine düşünüldüğünde,…

Kamusal Alan Nedir Sosyolojide? Fule takipçilerine merhaba! Bu yazımız “Kamusal alan nedir sosyolojide” konusunu seven herkes için hazırlandı. Kamusal alan dediğimiz şey, çoğu zaman kulağa romantik geliyor: herkesin eşit olduğu, fikirlerin özgürce dolaştığı, demokratik bir “ortak zemin”. Ama İzmir gibi hem rahat hem de çelişkili bir şehirde yaşayınca şunu net görüyorsun: kamusal alan dediğimiz şey, o kitaplarda anlatıldığı kadar masum değil. Hatta bazen fazlasıyla seçici, bazen de açıkça dışlayıcı. Ben bu kavrama her zaman biraz mesafeli yaklaştım. Çünkü sokakta yürürken bile “bu alan gerçekten herkesin mi?” sorusu insanın kafasında dönüp duruyor. Sahilde otururken bile biri yüksek sesle müzik açtığında, diğeri…

Duyu Organlarımız Olmazsa Ne Olur? Antropolojik Bir Düşünme Deneyi Merhabalar! Fule ekibi bu yazıda Duyu organlarımız olmazsa ne olur hakkında merak edilenleri toparladı. Kültürlerin çeşitliliğine doğru yapılan her zihinsel yolculuk, insan bedeninin sınırlarıyla karşılaştığı anda daha derin bir anlam kazanır. Görmenin, duymanın, dokunmanın, koklamanın ve tatmanın olmadığı bir dünyayı hayal etmek ilk bakışta biyolojik bir eksiklik gibi görünür. Fakat antropolojik bakış açısı, bu eksikliği yalnızca “duyusal yoksunluk” olarak değil, toplumsal düzenin, sembolik sistemlerin ve Duyu organlarımız olmazsa ne olur? kültürel görelilik çerçevesinde yeniden kurulan bir yaşam biçimi olarak okumayı önerir. Bu tür bir düşünme deneyi, insanın dünyayı algılama biçiminin yalnızca…

Bugünkü rehber içeriğimizde “Kalpler Allah’ın hangi parmağı arasındadır” hakkında bilinmesi gereken temel detayları aktarıyoruz. Kalpler Allah’ın Hangi Parmağı Arasındadır? Hayatın Küçük Komedisi İzmir’in dar sokaklarında, güneşin kafamı kavurduğu öğle saatlerinde yürürken kendi kendime düşündüm: “Kalpler Allah’ın hangi parmağı arasındadır?” Evet, kulağa biraz tuhaf geliyor, ama bazen insanın kafasında öyle sorular beliriyor ki, sanki tüm dünya bu sorunun cevabını merak ediyormuş gibi hissediyorsun. Arkadaşlarım duysa kesin “yine Ahmet kafayı yedi” derler. Tabii ki, ben Ahmet değilim, ama biraz benzer bir kafa yapım var, kabul ediyorum. Arkadaş Sohbetlerinde Başlayan Mizah Geçen gün bir kafede oturuyoruz, yan masada üç kişi kahve içerken romantik…

Fule’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda merak ettiğiniz “Kaloriferci sertifikası ne için kullanılır” konusunu sizin için araştırdık. Kaloriferci Sertifikası Ne İçin Kullanılır? Toplumsal Emek, Görünmez İşler ve Sosyal Adalet Üzerine Bir Bakış İstanbul’da yaşayan, 29 yaşında ve bir sivil toplum kuruluşunda çalışan biri olarak gündelik hayatımda en çok dikkatimi çeken şeylerden biri, emek piyasasının ne kadar katmanlı ve görünmez eşitsizliklerle dolu olduğu. Toplu taşımada yan yana oturduğum insanların hikâyeleri, apartman görevlilerinin sabah erken saatlerdeki telaşı, iş yerinde temizlik personelinin sessiz ama düzenli emeği… Tüm bu sahneler bana sürekli aynı soruyu hatırlatıyor: Bir meslek belgesi, örneğin Kaloriferci sertifikası ne için kullanılır ve…