Günlük Notlar Yazılar

Demokrasi, Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Analitik Bir Giriş Toplumsal düzen dediğimiz şey çoğu zaman görünmez kurallar, alışkanlıklar ve kurumlar üzerinden işler; fakat bu görünmezlik, onun nötr olduğu anlamına gelmez. Her düzen, belirli güç ilişkilerinin sonucudur. Kimin karar verdiği, kimin sesinin duyulduğu, hangi fikirlerin “makul” sayıldığı ve hangilerinin dışarıda bırakıldığı soruları, siyasal yaşamın merkezinde yer alır. Demokrasi ise tam bu noktada bir iddia olarak ortaya çıkar: Gücün tek elde yoğunlaşmasını sınırlamak, karar alma süreçlerini daha geniş toplumsal kesimlere açmak ve siyasal meşruiyeti halkın rızasına dayandırmak. Ancak bu iddianın kendisi bile tartışmalıdır. Çünkü demokrasi, yalnızca seçim sandığıyla sınırlı bir mekanizma…

6 Çeyrek Kaç TL? Paranın Tarihsel Hafızasında Altının Yolculuğu Geçmişi anlamak, yalnızca olup biteni sıralamak değil; bugünün değerlerini hangi uzun süreli dönüşümlerin taşıdığını kavramaktır ve para dediğimiz şey, bu dönüşümün en sessiz ama en güçlü tanıklarından biridir. Altının Tarihsel Serüveni: Değerin Maddeden Anlama Dönüşümü Altın, insanlık tarihi boyunca yalnızca bir maden değil, aynı zamanda güvenin, iktidarın ve sürekliliğin sembolü olmuştur. “6 çeyrek kaç TL?” sorusu modern bir ekonomik hesap gibi görünse de aslında yüzlerce yıllık bir değer rejiminin bugünkü yansımasıdır. Osmanlı Ekonomisinde Altın ve Güven Ekonomisi Osmanlı İmparatorluğu’nda para sistemi büyük ölçüde metalik temellere dayanıyordu. Akçe, sikke ve altın dinar…

“6 Hastalık Tehlikeli mi?” Üzerine Felsefi Bir Sorgulama: Bilgi, Varlık ve Ahlak Arasında Bir insanın “tehlikeli mi?” sorusunu sorması, yalnızca bir risk hesabı yapma çabası değildir; aynı zamanda dünyanın nasıl işlediğine, bilginin nasıl kurulduğuna ve yaşamın neye göre değer kazandığına dair daha derin bir sorgunun kapısını aralar. “6 hastalık” ifadesi de bu bağlamda yalnızca tıbbi bir veri kümesi değil, aynı zamanda insanın kırılganlığını, sınırlılığını ve anlam arayışını temsil eden bir düşünsel alan hâline gelir. Bir hasta odasında, bir laboratuvar ekranında ya da bir haber başlığında beliren bu soru aslında şunu ima eder: Tehlike nedir ve kim için tehlikedir? Bu noktada…

Sevgili takipçiler, Fule olarak 44’ün çarpanları nelerdir hakkında kısa ama kapsamlı bir rehber hazırladık. 44’ün Çarpanları Nelerdir? Sayılarla Kurduğumuz Psikolojik İlişkiye Derin Bir Bakış Bazı sayıların zihnimizde neden diğerlerinden daha fazla yer ettiğini uzun zamandır düşünüyorum. İnsan davranışlarını gözlemlerken dikkatimi çeken şeylerden biri, en basit matematiksel kavramların bile duygusal ve bilişsel çağrışımlar taşıması oldu. Bir sayı yalnızca bir sayı değildir çoğu zaman. Bazıları düzen hissi yaratır, bazıları karmaşa çağrıştırır, bazılarıysa zihnimizde güvenli bir yapı hissi bırakır. Özellikle “44’ün çarpanları nelerdir?” gibi ilk bakışta yalnızca matematiksel görünen bir soru bile, insan zihninin örüntü arama eğilimini anlamak için ilginç bir pencere açabilir.…

Sayının Ötesinde Bir Soru: 3 Kök 8 Kaçtır? Üzerinden Kültürleri Okumak Merhaba! 3 kök 8 kaçtır ile ilgili sağlam ve anlaşılır bilgiler için Fule içeriğine göz atın. İnsanlığın farklı coğrafyalarda geliştirdiği düşünme biçimlerine bakıldığında, en basit matematik sorularının bile yalnızca hesaplamadan ibaret olmadığı görülür. “3 kök 8 kaçtır?” gibi bir ifade, yüzeyde matematiksel bir işlem gibi görünse de, sayıların nasıl algılandığı, bilginin nasıl aktarıldığı ve anlamın nasıl üretildiği konusunda derin bir antropolojik tartışma alanı açar. Yaklaşık olarak 3 × √8 ≈ 8.485 sonucu, yalnızca bir nicelik değil; farklı kültürlerin soyutlama kapasitesi, eğitim sistemleri ve hatta dünyayı kavrama biçimleri hakkında ipuçları…

Enflasyon Düzeltmesi Hangi Aşamada Yapılır? Ekonominin Görünmeyen Denge Arayışı Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, her seçim başka bir vazgeçişi beraberinde getirir. Bu basit ama güçlü gerçek, yalnızca bireysel kararlarımızı değil, şirketlerin muhasebe sistemlerini ve devletlerin ekonomi politikalarını da belirler. Enflasyonun yüksek ve değişken olduğu dönemlerde ise bu seçimlerin sonuçları bulanıklaşır; fiyatlar sürekli değişirken, ekonomik veriler gerçekliği tam olarak yansıtamaz hale gelir. İşte tam bu noktada enflasyon düzeltmesi, yalnızca teknik bir muhasebe işlemi değil, ekonomik gerçekliğe yeniden yaklaşma çabası olarak ortaya çıkar. Enflasyon Düzeltmesi Nedir ve Hangi Aşamada Yapılır? Bugün 260 nolu hesap nasıl kapatılır hakkında bilinmesi gerekenleri Fule yaklaşımıyla ele…

24 Aylık Bir Çocuğun Gelişim Özellikleri: Bilişsel, Duygusal ve Sosyal Psikoloji Üzerinden Bir Okuma İnsan davranışlarının ardındaki görünmeyen mekanizmaları anlamaya çalışırken en çok dikkat çeken dönemlerden biri erken çocukluk. Özellikle 24 aylık bir çocuk, yani yaklaşık iki yaş civarı, zihinsel mimarinin hızla kurulduğu; duyguların yoğunlaştığı ve sosyal dünyanın ilk kez “öteki” üzerinden keşfedildiği kritik bir eşik. Bu yaşta olan bir çocuğu gözlemlerken aklımda sürekli aynı soru beliriyor: Davranış dediğimiz şey ne kadar öğrenilmiş, ne kadar biyolojik olarak önceden tasarlanmış bir akış? Ve daha da önemlisi, bu erken dönem deneyimleri ilerideki kişilik yapısını ne kadar belirliyor? Modern gelişim psikolojisi, nörobilim ve…

Merhaba Fule okurları! Bugün sizlerle “Kadınların adet döneminde erkekler ne yapmalı” konusunu ele alacağız. Kadınların Adet Döneminde Erkekler Ne Yapmalı? Toplumsal Cinsiyet, Empati ve Günlük Hayatın İçinden Bir Bakış İstanbul’da yaşarken bazı konular var ki teoride çok konuşuluyor ama pratikte hâlâ ciddi bir karşılığı yok. Kadınların adet döneminde erkekler ne yapmalı? sorusu da bunlardan biri. Çoğu zaman ya şakaya vuruluyor ya da tamamen görmezden geliniyor. Oysa metroda, otobüste, iş yerinde, hatta bir kafede yan masada bile bu konunun ne kadar “gerçek” olduğunu her gün görüyorum. Bir sivil toplum kuruluşunda çalışırken özellikle toplumsal cinsiyet eşitliği üzerine yapılan atölyelerde bu konuya sık…